ใครอยากรู้สาเหตุ– โรคขาดวิตามิน “ส” (3)

ดิฉันสนใจและอยากแสวงหาคำตอบที่ว่า ทำไมนิสิตและนักศึกษาไทยที่อยากเรียนต่อได้ปริญญาโทและเอก หรือนักศึกษาไทยที่ไปเรียนต่อในประเทศญี่ปุ่นไม่ว่าระยะสั้นหรือยาว ทั้งที่เป็นนักศึกษาที่มีผลการเรียนดีมาก ทำไมจึง “เรียนเอง คิดเองและทำอะไรเองไม่เป็น และไม่ค่อยมีความคิดที่สร้างสรรค์” อะไรเป็นอุปสรรคที่ทำให้นิสิตนักศึกษาไทยส่วนมากออกมาในรูปลักษณะที่ว่านี้ ดิฉันขอเขียนจากมุมมองที่ตัวเองเคยเป็นนักเรียนและนักศึกษาไทยคนหนึ่งที่ผ่านระบบการศึกษาในประเทศไทย ญี่ปุ่น และอเมริกามาก่อน และมีโอกาสคลุกคลีกับนักศึกษาไทย และญี่ปุ่นเพื่อที่จะค้นหาคำตอบในการที่จะแก้ปัญหาที่ว่านี้ “จุดมุ่งหมายของการเรียน” จากประสบการณ์การสอนนักศึกษาไทยไม่มีอะไรที่ยากและลำบากเท่ากับการที่จะสอนให้นักศึกษาไทย “รู้จักคิด และกล้าตัดสินใจทำอะไรด้วยตัวเอง” ทุกครั้งที่ถามนักศึกษาไทยว่า ทำไมจึงเลือกเรียนทางด้านนี้ เรียนจบแล้วจะนำความรู้ที่เรียนไปทำอะไรในอนาคต คำตอบที่ออกมาจะคล้ายกันมากก็คือ “ยังไม่รู้ ยังไม่ได้คิด” สรุปง่ายๆก็คือ เรียนจบแล้ว จะเอาความรู้ไปทำอะไรได้บ้างนั้นไม่สำคัญเท่ากับการที่ ไปเรียนเพื่อให้ได้ใบปริญญาบัตร หรือดีกรีไวกลับไปอวดคุณพ่อคุณแม่และญาติพี่น้องว่า ตัวเองเรียนสำเร็จได้ปริญญาจากเมืองนอกหรือเป็นนักเรียนจบจากเมืองนอกก็พอแล้ว ค่านิยมที่ว่านี้ยังใช้ได้ดีในบ้านเรา “ใบปริญญากันหมากัด” […]

ใครอยากรู้สาเหตุ โรคขาดวิตามิน “ส ” (2)

  “เรียนอย่าง ทำงานอีกอย่าง” มีเพื่อนหลายคนที่เรียนจบมาทางด้านนิติศาสตร์ แทนที่จะไปทำงานที่เกี่ยวกับกฎหมายหรือเป็นทนายความ กลับไปทำงานเป็นพนักงานธนาคารหรือไม่ก็ทำการค้าขาย เป็นต้น พูดง่ายๆก็คือ วิชาความรู้ที่เรียนจากมหาวิทยาลัย พอเรียนจบออกไปทำงาน งานที่ทำ แทบจะเรียกว่า “สวนทางกับสิ่งที่เรียนมา” หรือแทบจะไม่มีความเกี่ยวข้องและสัมพันธ์กันเลยก็ว่าได้ ตราบใดที่เรายังไม่อาจแก้ปัญหาที่ว่านี้ได้ เราคงไม่มีทางที่จะมีบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านเข้าไปทำงานในหน่วยงานต่างๆได้ “นักศึกษาไทยทุนรัฐบาลญี่ปุ่น” ขอยกตัวอย่างแนวโน้มนักศึกษาไทยที่ได้ทุนไปเรียนปริญญาโทหรือเอก ทางด้านภาษาญี่ปุ่นที่ประเทศญี่ปุ่น พอเรียนสำเร็จจบจากญี่ปุ่น กลับไปเมืองไทยแทนที่จะเป็นอาจารย์สอนภาษาญี่ปุ่น แต่กลับไปทำงานเป็นเลขานุการหรือเป็นล่ามให้กับบริษัทญี่ปุ่นซึ่งความรู้ที่เรียนเป็นอาจารย์กับทำงานบริษัทแทบจะเรียกได้ว่าไม่เกี่ยวข้องกันเลย ถ้าอยากจะเรียนเป็นล่ามหรือเป็นเลขานุการจริงๆ ก็น่าจะไปเรียนต่อโรงเรียนที่สอนเกี่ยวกับทางด้านเลขานุการไม่ดีกว่าหรือ มาทนเรียนอะไรกับวิธีการสอนภาษาญี่ปุ่นหรือการจัดหลักสูตรไปทำไม เพราะกลับไปเมืองไทยก็ไม่ได้ใช้ เสียเวลาและเสียดายทุนรัฐบาลญี่ปุ่นที่ได้รับ แต่ในขณะเดียวกันก็เห็นใจและเข้าใจดีว่านักศึกษาบางคนเรียนจบกลับไปอยากเป็นอาจารย์ แต่มหาวิทยาลัยในบ้านเรากลับไม่มีตำแหน่งให้ แถมเงินเดือนข้าราชการก็น้อยมาก ถ้าไม่ใช่ใจรักจริงๆก็คงไม่มีใครอยากจะเป็นอาจารย์สอนหนังสือก็ว่าได้ […]

ใครอยากรู้สาเหตุ—โรคขาดวิตามิน “ส” (1)

โรคขาดวิตามิน “ส” ดิฉันมั่นใจว่า แทบทุกคนที่ผ่านการศึกษาและเรียนจบจากมหาวิทยาลัยในบ้านเรา แทบทุกคนคงจะเคยพูดกับเพื่อนๆหรือเวลาที่พูดถึงสมัยที่เราเรียนในรั้วมหาวิทยาลัย สมัยที่เราเป็นนักเรียน และนักศึกษา เราทุกคนรู้ดีว่า ปัญหาการศึกษาในบ้านเรา ยังต้องพัฒนาและปรับปรุงอีกมาก เราไม่เพียงแต่ขาดบุคลากรที่มีคุณสมบัติ ขาดวิธีการสอนที่ดีมีประสิทธิภทพและขาดอุปกรณ์การสอนที่ทันสมัย ตลอดจนปัญหาต่างๆอีกมากมาย บทความนี้เขียนเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน ปี ค.ศ. 2001 หรือเมื่อ 18 ปี ที่แล้ว ก่อนที่ดิฉันจะขอเกษียณตัวเองลาออกจากการเป็นข้าราชการประจำญี่ปุ่นและเป็นอาจารย์สอนในมหาวิทยาลัยในญี่ปุ่น อย่างเป็นทางการในวันที่ 1 ตุลาคมปี ค.ศ. 2002 บทความนี้ อาจจะเป็นบทความที่เขียนขึ้นด้วยความรู้สึกที่ดิฉันเองต้องยอมรับว่า ผิดหวังกับตัวเองในฐานะที่เป็นเรือจ้างที่ไม่อาจทำอะไรในการเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษาของประเทศไทยได้เหมือนที่เคยตั้งความหวังไว้ เพราะระบบการเรียนการสอนในบ้านเรา ยังเป็นระบบการสอน ที่ไม่สอนให้นักเรียน นักศึกษารู้จักคิดเอง […]

Flowers at BHH 6 2017

สยามเมืองยิ้มที่รัก

สยามเมืองยิ้มที่รักของฉัน ในส่วนลึกของจิตใจของฉัน ทุกครั้งที่ฉันก้าวเท้าเหยียบลงแผ่นดินบ้านเกิดของตัวเอง ที่รู้จักกันดีว่า “สยามเมืองยิ้ม หรือดินแดนแห่งรอยยิ้ม”ของคนไทย ทันที่ที่ไปเครื่องบินบินร่อนลงสู่สนามบิน ฉันมองออกไปนอกหน้าต่างเครื่องบิน บรรยากาศหญ้าเขียวชอุ่มของทุ่งนาเมื่อหลายสิบปีก่อนของสนามบินดอนเมือง ทันที่ที่เครื่องจอดและผู้โดยสารต่างเตรียมตัวเก็บสัมภาระ เพื่อจะลงจากเครื่องบิน ช่วงเวลานั้น ฉันจะเกิดความรู้สึกดีใจ ตื่นเต้น  “คิดถึง” บรรยากาศเก่าๆในบ้านเกิดตัวเองสมัยที่อาศัยอยู่ที่เมืองไทย ถ้าจะให้นับนิ้วตัวเอง และถามตัวเองว่ากี่ปีแล้วหนอ วันที่ฉันเดินทางออกจากบ้านเกิดตัวเอง มุ่งหน้าไปแสวงหาวิชาความรู้และใช้ชีวิตในต่างประเทศ หรือที่รู้จักกันดีว่า  หรือ “ดินแดนอาทิตย์อุทัย” หรือ “ประเทศญี่ปุ่น” หลังจากได้รับใบเกรดว่าสอบผ่านทุกวิชา แล้ววันรุ่งขึ้น ฉันก็เดินทางออกจากบ้านเกิดของฉัน จากวันนั้นจนถึงวันนี้  ณ เวลานี้ […]