japanese Inn 2014

มองแดนซากุระ–ดอกซากุระกับคนญี่ปุ่น (6)

 ความเป็นคนญี่ปุ่น เวลาผ่านไปสามสิบกว่าปีที่หลังจากที่เขียนบทความนี้ ระยะเวลาที่ผ่านไปนี้ คนญี่ปุ่นเปลี่ยนแปลงไปมากน้อยแค่ไหน คิดว่าคงตอบได้ยาก เพราะคนญี่ปุ่น เป็นชนชาติที่สามารถปรับตัว มีความยืดหยุ่นอ้าแขนรับทั้งอารยธรรมตะวันตก และในประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่น ญี่ปุ่นก็รับเอาอารยธรรม ปรัชญา แนวความคิด ศาสนา ตัวอักษร ขนบธรรมเนียมประเพณีและศิลปะต่างๆจากประเทศจีนมามากมาย แต่ก็นำไปใช้ผสมผสานให้เข้ากับความเป็นคนญี่ปุ่นได้อย่างดียิ่ง แม้เวลาจะผ่านไปถึงสามสิบกว่าปีตั้งแต่วันที่ดิฉันเหยียบแดนอาทิตย์อุทัย ความประทับใจในความสะอาด ความมีระเบียบวินัย ความรับผิดชอบ ความสุภาพอ่อนน้อม ความถ่อมตน ความสามัคคี ความรักใคร่ปรองดองกัน ความจงรักภักดี ความขยัน อดทน ความรักในธรรมชาติ ตลอดจนความรักชาติ ของคนญี่ปุ่นที่ถูกหล่อหลอมมาเป็นเวลาช้านานจนซึมซับแทบจะเป็น […]

first time our home 3 2013

มองแดนซากุระ–ดอกซากุระกับคนญี่ปุ่น (5)

ดอกซากุระ และแดนอาทิตย์อุทัย ดอกซากุระที่บานใกล้แถวริมน้ำ จะสวยงามมาก       ดอกซากุระ และแดนอาทิตย์อุทัยมีความผูกพันกันมากมายถึงเพียงนี้ ดังนั้น เราคงอดสงสัยไม่ได้ว่า ชาวญี่ปุ่นทุกคนมีภาพพจน์เกี่ยวกับซากุระเหมือนกันหรือไม่ คำถามเกี่ยวกับภาพพจน์ของชาวญี่ปุ่นที่มีต่อดอกซากุระนั้น ถ้าจะตอบว่า ชาวญี่ปุ่นมีภาพพจน์เหมือนกัน ก็คงเป็นคำตอบที่เหวี่ยงแหจนเกินไป เป็นคำตอบที่ไม่ได้ผ่านการพินิจพิจารณาอย่างรอบคอบ ครั้นจะบอกว่า ภาพพจน์เกี่ยวกับซากุระของคนญี่ปุ่นแตกต่างกันมาก ก็คงเป็นไม่ถูกต้องเช่นกัน แต่ถ้าจะบอกว่าชาวญี่ปุ่นมีภาพพจน์ต่อซากุระร่วมกันน่าจะเป็นคำตอบที่คิดว่าเหมาะสมกว่า จากหนังสือ “นิฮงจิน โนะ โคะโคะโระ” (จิตใจคนญี่ปุ่น) มีบทความเกี่ยวกับซากุระว่า  “ถ้าจะชมดอกไม้ในฤดูใบไม้ผลิ ต้องดอกซากุระ”ซึ่งหมายความว่า ดอกซากุระเป็นสัญลักษณ์แทนดอกไม้อื่นๆ แต่ถ้าจะเอาดอกซากุระหนึ่งดอกมาเทียบกับดอกกุหลาบ ดอกทิวลิปและดอกคาร์เนชั่น […]

sakura to ishi

มองแดนซากุระ–ดอกซากุระกับคนญี่ปุ่น (3)

ดังนั้นดอกซากุระจึงมีความผูกพันอย่างมากกับชีวิตความเป็นอยู่ ตลอดจนจิตใจของชาวญี่ปุ่น ต้นซากุระไม่ใช่ต้นไม้ที่ปลูกทั่วไป จะปลูกตามสวนสาธารณะ มหาวิทยาลัย  หรือ หน้าพระราชวังจักรพรรดิ์    โดยเฉพาะในโตเกียว ต้นซากุระจะมีปลูกเพียงไม่กี่แห่ง เช่น ตามสวนสาธารณะ ตามมหาวิทยาลัย หรือแถวหน้า พระราชวังจักรพรรดิ์ ความสวยงามของดอกซากุระก็ยังมีความสวยงามที่แตกต่างกันออกไปแล้วแต่สถานที่อีกด้วย    ในหนึ่งปีจะมีฤดูใบไม้ผลิเพียงครั้งเดียว ซากุระก็จะบานเพียงครั้งเดียวในฤดูใบไม้ผลิ ประมาณต้นเดือนเมษายน ในโตเกียวบางปี ถ้าฝนตกมากหรืออากาศเย็น มีลมมรสมเข้า ก็มีผลทำให้ซากุระบานช้า หรือ ถ้าโชคร้าย ในปีนั้นมีฝนตกมากผิดปกติ หรืออากาศหนาวเย็น ดอกซากุระก็จะไม่บาน หรือบานช้า กว่าจะบานเต็มที่ให้คนได้ชมความสวยงามกัน หรือแทบจะเรียกว่า อดชมความสวยงามกันเลยก็ว่าได้ […]

the beauty of nature

มองแดนซากุระ–ดอกซากุระกับคนญี่ปุ่น (2)

ภาพดอกซากุระกำลังบานในโตเกียว ดอกซากุระ ถ้าหยิบมาดูและวางบนฝ่ามือ  จะมีสีชมพูอ่อนแทบจะเป็นสีขาว  แต่เมื่ออยู่บนต้น จะมีสีชมพูที่เข้ม และสวยงาม    ครั้งแรกที่ดิฉันมีโอกาสเห็นดอกซากุระในดินแดนอาทิตย์อุทัย มีความรู้สึกเหมือนฝัน เพราะเคยเห็นจากรูปภาพในหนังสือ หรือไม่ก็จากโปสการ์ดที่เพื่อนญี่ปุ่นส่งมาให้ดู หรือไม่ก็เห็นจากในหนังสือวารสารต่างๆของญี่ปุ่น แต่นี่กำลังจะเป็นครั้งแรกในชีวิตทื่ดิฉันจะได้ยลโฉมดอกซากุระที่เขาว่ากันว่า สวยงามมาก นอกจากนั้น ซากุระซึ่งเป็นดอกไม้ที่ใครๆก็รู้จักกันแล้ว ยังถือว่าเป็นดอกไม้ประจำชาติของญี่ปุ่น สำหรับคนที่เคยไปญี่ปุ่นเพียงแค่หลับตา ก็คงจะมองเห็นภาพที่สวยงาม ของดอกซากุระ ที่บานเต็มต้น สองข้างทางในสวน อุเอะโนะ (ueno kooen) หรือในสวน อิโนะคะชิระ (inokashira kooen) […]

ต้นกล้วย บะโช

บะโช กระท่อมน้อย และต้นกล้วย (ตอนจบ)

จากบทกวีนี้ เราคงจะเห็นได้ว่า เขามีความสัมพันธ์ทางด้านจิตใจที่แน่นแฟ้น ตลอดจนความรู้สึกร่วมกับต้นกล้วยซึ่งปลูกไว้หน้ากระท่อมของเขา คงเป็นเสมือนเพื่อนคนเดียวของเขาในคืนฝนตก คนที่ไปมาหาสู่เขา ส่วนใหญ่คงจะมองเห็นต้นกล้วย เพราะปลูกสูงโด่เด่อยู่หน้ากระท่อม คนที่ไปมาหาสู่เขาคงมองว่า ต้นกล้วยนั้นก็คงเป็นเพียงต้นกล้วยธรรมดาต้นหนึ่งเท่านั้น บางคนอาจจะเห็นความผูกพันที่เขามีต่อต้นกล้วยที่ปลูกหน้ากระท่อมของเขาว่าคงไม่ใช่ต้นกล้วยธรรมดา หลังจากที่เขาย้ายเข้าไปอยู่ในกระท่อมหลังนั้น คนที่ไปมาหาสู่บะโช จะเรียกว่า ‘กระท่อม’แต่พอเห็นว่าบะโชมีความผูกพัน และรักต้นกล้วยต้นนั้นอย่างมาก คนที่ไปมาหาสู่ก็เลยตั้งชื่อกระท่อมหรือบ้านพักของเขา เวลาที่พูดถึงกระท่อมของเขาว่า  บะโช 芭蕉(ばしょう) หรือ ‘ต้นกล้วย’ จากนั้นมา คนที่ไปมาหาสู่แทนที่จะเรียกว่า ‘กระท่อม’กลับเปลี่ยนไปใช้ชื่ออาจารย์ที่สอนบทกวีให้พวกเขาว่า ‘อาจารย์ บะโช’หรือ ‘อาจารย์ต้นกล้วย’ นั่นเอง ซึ่งบะโช เองก็ไม่ปฏิเสธเวลาที่คนเรียกเขาจากชื่อเล่นนี้ เพราะตัวเขาเองก็มีใจรักผูกพันกับต้นกล้วยต้นนั้นอย่างมาก จากนั้นมาชื่อ  บะโช 芭蕉(ばしょう)  จึงเป็นไม่ใช่เป็นเพียงชื่อของ กระท่อมที่มีต้นกล้วยเท่านั้น แต่ยังเป็นชื่อเล่นของเขาอีกด้วย […]