อนุทินรัก สมัยเฮอังของญี่ปุ่น (ตอนจบ)

ศาสนาพุทธนิกายเทนดะอิ และชินงง กล่าวว่า “ผู้หญิงต้องทนทรมานกับบาปดั้งเดิมและอุปสรรคกีดขวาง 5 ประการ (โงะโซ) ซึงกีดขวางทำให้ผู้หญิงไม่อาจหลุดพ้นจากบ่วงกรรม และไปเกิดใหม่ได้ สิ่งที่ผู้หญิงพอจะมีหวังก็คือ การไปเกิดใหม่เป็นผู้ชายเท่านั้น“ ( “Women in Changing Japan, pp.3,5,7.) ทางด้านศาสนา ผู้หญิงถูกดูถูกกดขี่เห็นว่าเป็นสิ่งที่เลวทรามที่ทำให้ผู้ชายไม่อาจไปเกิดใหม่ แม้ว่าใน พระราชบัญญัติไทโฮ ปี ค.ศ. 70 และพระราชบัญญัติโยโรในปี ค. ศ.718 จะมีการระบุห้ามสามี มีภรรยา (ถูกต้องตามกฏหมาย) ได้เกินหนึ่งคน และผู้หญิงยังได้รับการคุ้มครองทางด้านสิทธิจากกฏหมายในสมัยนั้น […]

อนุทินรัก สมัยเฮอังของญี่ปุ่น (6)

แต่สำหรับผู้เขียน “อนุทิน คะเงะโร”นั้น เธอมีความแตกต่างจากผู้หญิงอื่นอย่างเด่นชัดที่ว่า เธอไม่พอใจ ในสภาพชีวิตและการแต่งงานของเธอ เธอจึงเขียนความรู้สึกที่เธอไม่พอใจต่างๆในอนุทินของเธอ ซึ่งคิดว่าชีวิตของผู้หญิงคนอื่นๆในสมัยนั้น ก็คงไม่ได้แตกต่างจากเธอมากนัก เพียงแต่ว่า ผู้หญิงคนอื่นไม่ได้กล่าวถึงจุดเหล่านี้อย่างเป็นรูปธรรมมากมายเท่าเธอ ซึ่งอาจจะเป็นผลจากความรู้สึกส่วนตัวของเธอเองที่ว่า เธอถูกพ่อแม่บีบบังคับให้แต่งงานกับชายที่เธอไม่ชอบ ไม่ได้รัก และทำให้เธอมีบทบาทจำกัดเพียงแค่อยู่แต่ในที่พักของเธอเองเท่านั้น จึงทำให้ความรู้สึกที่เธอเขียนในอนุทินเต็มไปด้วยความเศร้า และเกลียดชังชีวิตของเธอเอง ถ้าจะพูดถึงจุดนี้ ศาสนาพุทธและลัทธิขงจื้อก็มีส่วนทำให้ฐานะของผู้หญิงในสมัยเฮอังด้อยกว่าผู้ชายอย่างมากทีเดียว ความนึกคิดของขงจื้อเกี่ยวกับฐานะที่ต่ำต้อยของผู้หญิงมีบันทึกใน “ชิทซึเคียว”(ข้ออ้าง 7 ประการ) ที่บันทึกไว้ว่า ผู้ชายขอหย่ากับผู้หญิงได้ โดยถือว่าเป็นส่วนหนึ่งในบทบัญญัติสมัยศตวรรษที่ 8 และมีผลใช้ในพระราชบัญญัติไทโฮและเรื่อยมา ข้ออ้าง 7 […]

อนุทินรัก สมัยเฮอังของญี่ปุ่น (3)

ทั้งที่เป็นอนุทินที่มีผู้อ่านมากมาย และมีชื่อเสียงติดอันดับเป็นวรรณกรรมคลาสิกเรื่องหนึ่ง แต่เป็นที่น่าเสียดายที่ว่า ไม่มีใครรู้ว่าจริงๆ ผู้เขียนอนุทินนี้ คือใคร เพราะในสมัยเฮอัง เป็นสมัยที่แม้แต่เรื่องของคนธรรมดาสามัญก็ยังไม่มีให้สามัญชนได้อ่านกัน เรื่องที่อ่านๆกันในสมัยนั้น มักจะเป็นเรื่องราวที่เขียนโดยชนชั้นสูง สมัยเฮอังเป็นสมัยที่คนภายนอกไม่อาจรู้ได้ว่า โลกของชนชั้นสูงในสมัยนั้นเป็นอย่างไร สมัยเฮอังเป็นสมัยที่เรารู้จักแต่ละคนจากตำแหน่งที่ได้รับ เพราะสมัยนั้นญี่ปุ่นรับเอาระบบตำแหน่งต่างๆจากมีผลทำให้เรารู้จักแต่ตำแหน่งหน้าที่ของแต่ละคน แทนที่จะรู้จักว่าคนๆนั้นชื่ออะไร และเป็นใคร แม้แต่นางสนมในวังก็ตาม สมัยเฮอังจึงเป็นสมัยแห่งความพิศวง น่าสนใจ น่าศึกษา น่าค้นคว้าอย่างยิ่ง อนุทิน คะเงะโร ผู้เขียนอนุทิน คะเงะโร เป็นที่รู้จักดีในฐานะที่เป็นแม่ของมิทซิทซึนะ อนุทินนี้เป็นเรื่องที่เธอเขียนสะท้อนให้เราเห็นชีวิตสาวในวังในสมัยเฮอังของเธอเอง ว่ามีชีวิตความเป็นอยู่อย่างไร สำหรับคนที่ไม่รู้เรื่องเกี่ยวกับสมัยเก่าของญี่ปุ่น ในสมัยนั้นคนที่จะขีดเขียนได้ […]

ladies in waiting Heian 2012

“อนุทินรัก” สมัยเฮอังของญี่ปุ่น (1)

สวัสดีค่ะ ทุกคนที่แวะเข้ามาในโรงเรียนเด็กวัดปรียา หรือ เทะระโคะยะ เขียนโดย    ปรียา อิงคาภิรมย์     ตามคำเรียกร้องของนักเรียน นักศึกษา และคนทั่วไปที่แวะเข้าไปเว็บเก่าของโรงเรียน Japaneseisfun.com ที่หายไปทั้งโรงเรียน มีนักศึกษาที่เรียนภาษาญี่ปุ่น และสนใจอยากเรียนรู้เรื่องเกี่ยวกับวัฒนธรรม และวรรณกรรมญี่ปุ่นจำนวนหลายหมื่นคน ตอนนี้ดิฉันพยายามสละเวลาเข้ามาเขียนและเอาเนื้อหาที่คิดว่ามีสาระ และความรู้มาใส่ในโรงเรียนเด็กวัดปรียา สำหรับคนที่สนใจ อยากแสวงหาความรู้เพิ่มเติม หรือ เกร็ดความรู้ทั่วไป บทความนี้ดิฉันเขียนเมื่อ เดือน เมษายนปี พ.ศ.2532( เพียงแค่ 30ปี ที่แล้ว!) […]

ajisai 6 250pt

日本語学習体験:プリヤーさんの日本語とわたし この20年

日本語学習体験談 プリヤーさんの 日本語とわたし この 20 年 ครั้งแรกในชีวิตเมื่อสี่สิบกว่าปีที่แล้ว ที่ได้ยลโฉม ดอกซากุระ ในโตเกียว ดินแดนแห่งความฝันที่อยากไปเรียนต่อ   タイのプリヤーさんは、大学に入って初めて日本語を学びました。そのときの日本語の印象はどうだったのでしょうか。文章はすべてご本人の書いたままです。 わたしから見た日本語とは何か わたしは高校までに学校では英語とフランス語を外国語として習ってきましたし、父の話す中国語の一方言である潮州語を耳から覚えて家で使っていはいましたが、それほど困難さを感じたことはありませんでした。アルファベットはフランス語に共通でしたし、潮州語は小さい時から生活の中で自然に覚えたものでした。ところが、日本語の場合は、それまで習った外国語と違って、アルファベットも使わず、日本独特の文字をつかい、それも、ひらがな、カタカナ、漢字という三種類の文字を同時に覚えなければならないので、まず、頭を抱えてしまいました。加えて、日本語は、タイ語、中国語あるいは英語とは文法構造については全然似ていないので、上達するのは容易なことではないという気持ちになりました。 たとえば、「わたしは ごはんをたべる」は、次のようになることがわかったのです。   S+O+V S +V+O 日本語 Japanese タイ語 Thai 中国語Chinese 英語 English   わたしは ごはんを たべる。   ฉัน กิน ข้าว   我食飯   […]

sea without people 1 BHH2013

ทะเลไร้ผู้คน–ดะเระโมะ อินะอิ อุมิ –เหงา และอ้างว้าง (1)

สวัสดี ทุกคนที่แวะเข้ามาเยี่ยมเยือน โรงเรียนเด็กวัดปรียา หรือ เทะระโคะยะ ดิฉันขอทำการบ้านที่มีน้องๆเข้าไปในโรงเรียนเด็กวัดปรียา และอยากให้ช่วยแปลเนื้อร้องของเพลง ‘ทะเลไร้ผู้คน’ หรือ “ดะเระโมะ อินะอิ อุมิ” ที่ดิฉันเคยโพสในโรงเรียนของเรา แต่ตอนนี้ ทุกอย่างที่มีในโรงเรียนเด็กวัดปรียา หายหมดเกลี้ยง อยู่กับธรรมชาติ และอยู่กับทะเล เดินชายหาด  เป็นความสุขเล็กๆน้อยที่มักถูกมองข้าม เลยต้องค่อยๆ เอาเรื่องที่เคยเขียน หรือเรื่องใหม่ๆที่อยากจะเขียน มาโพสให้ทุกท่านที่เข้ามาโรงเรียนเด็กวัดปรียา จะได้เรียน ได้ความรู้ และฟังเพลงนี้ เพื่อเตือนความทรงจำที่ดีในอดีต ตามคำขอของ นก […]

ใครอยากรู้สาเหตุ–โรคขาดวิตามิน “ส” (4)

“สิ่งที่ขาด และพร่องในตัวนักศึกษา” จากการพูดคุยและเปลี่ยนความคิดเห็นกับนักศึกษาที่รักความก้าวหน้าและกระตือรือร้นที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ นักศึกษาเอง เมื่อดิฉันให้คำแนะนำอะไรไป นักศึกษาเองจะพยายามนำไปคิดต่อ ก่อให้เกิดความรู้สึกกดดัน กลัดกลุ้มใจ ที่นักศึกษาเองสารภาพว่าพยายามจะใช้หัวคิดเท่าไรตามที่ดิฉันแนะนำไป แต่คิดเท่าไรก็คิดไม่ออกว่าควร จะทำอย่างไรดี เพราะไม่เคยถูกสอนให้รู้จักคิดเองอย่างจริงจังนั่นเอง เราคงไม่ปฎิเสธว่า จากการเรียนการสอนในบ้านเราตั้งแต่เด็กเราไม่ได้สอนให้นักเรียนรู้จักคิดเอง หรือเมื่อไม่เข้าใจ เราก็ไม่มีวิธีการหรือมีการสนับสนุนให้นักเรียนมีความกล้าที่จะถามครูผู้สอน ดังนั้นการที่จะบอกให้นักเรียน และนักศึกษาไปคิดเองและเรียนเองนั้นจึงไม่ใช่เรื่องที่ทำได้อย่างง่ายดาย จึงเป็นประเด็นที่ดิฉันต้องเก็บมาคิดต่อ ดิฉันใช้เวลาสังเกต รวบรวมข้อมูลและใช้เวลาพูดคุยกับนักศึกษา เพื่อที่จะสาเหตุว่าอะไร คือสิ่งที่ขาดหรือพร่องในตัวนักศึกษาเพื่อจะได้นำไปใช้แก้ไขปรับปรุงได้บ้าง จากการพูดคุยกับนักศึกษา ดิฉันเริ่มเห็นสิ่งที่ขาดในตัวนักศึกษาอย่างมาก นับตั้งแต่ การที่นักศึกษาขาดการสังเกต และขาดความสนใจ เป็นต้น สิ่งที่ขาดหายไปในตัวนักศึกษาไทยนั้น […]

ใครอยากรู้สาเหตุ– โรคขาดวิตามิน “ส” (3)

ดิฉันสนใจและอยากแสวงหาคำตอบที่ว่า ทำไมนิสิตและนักศึกษาไทยที่อยากเรียนต่อได้ปริญญาโทและเอก หรือนักศึกษาไทยที่ไปเรียนต่อในประเทศญี่ปุ่นไม่ว่าระยะสั้นหรือยาว ทั้งที่เป็นนักศึกษาที่มีผลการเรียนดีมาก ทำไมจึง “เรียนเอง คิดเองและทำอะไรเองไม่เป็น และไม่ค่อยมีความคิดที่สร้างสรรค์” อะไรเป็นอุปสรรคที่ทำให้นิสิตนักศึกษาไทยส่วนมากออกมาในรูปลักษณะที่ว่านี้ ดิฉันขอเขียนจากมุมมองที่ตัวเองเคยเป็นนักเรียนและนักศึกษาไทยคนหนึ่งที่ผ่านระบบการศึกษาในประเทศไทย ญี่ปุ่น และอเมริกามาก่อน และมีโอกาสคลุกคลีกับนักศึกษาไทย และญี่ปุ่นเพื่อที่จะค้นหาคำตอบในการที่จะแก้ปัญหาที่ว่านี้ “จุดมุ่งหมายของการเรียน” จากประสบการณ์การสอนนักศึกษาไทยไม่มีอะไรที่ยากและลำบากเท่ากับการที่จะสอนให้นักศึกษาไทย “รู้จักคิด และกล้าตัดสินใจทำอะไรด้วยตัวเอง” ทุกครั้งที่ถามนักศึกษาไทยว่า ทำไมจึงเลือกเรียนทางด้านนี้ เรียนจบแล้วจะนำความรู้ที่เรียนไปทำอะไรในอนาคต คำตอบที่ออกมาจะคล้ายกันมากก็คือ “ยังไม่รู้ ยังไม่ได้คิด” สรุปง่ายๆก็คือ เรียนจบแล้ว จะเอาความรู้ไปทำอะไรได้บ้างนั้นไม่สำคัญเท่ากับการที่ ไปเรียนเพื่อให้ได้ใบปริญญาบัตร หรือดีกรีไวกลับไปอวดคุณพ่อคุณแม่และญาติพี่น้องว่า ตัวเองเรียนสำเร็จได้ปริญญาจากเมืองนอกหรือเป็นนักเรียนจบจากเมืองนอกก็พอแล้ว ค่านิยมที่ว่านี้ยังใช้ได้ดีในบ้านเรา “ใบปริญญากันหมากัด” […]

ใครอยากรู้สาเหตุ โรคขาดวิตามิน “ส ” (2)

  “เรียนอย่าง ทำงานอีกอย่าง” มีเพื่อนหลายคนที่เรียนจบมาทางด้านนิติศาสตร์ แทนที่จะไปทำงานที่เกี่ยวกับกฎหมายหรือเป็นทนายความ กลับไปทำงานเป็นพนักงานธนาคารหรือไม่ก็ทำการค้าขาย เป็นต้น พูดง่ายๆก็คือ วิชาความรู้ที่เรียนจากมหาวิทยาลัย พอเรียนจบออกไปทำงาน งานที่ทำ แทบจะเรียกว่า “สวนทางกับสิ่งที่เรียนมา” หรือแทบจะไม่มีความเกี่ยวข้องและสัมพันธ์กันเลยก็ว่าได้ ตราบใดที่เรายังไม่อาจแก้ปัญหาที่ว่านี้ได้ เราคงไม่มีทางที่จะมีบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านเข้าไปทำงานในหน่วยงานต่างๆได้ “นักศึกษาไทยทุนรัฐบาลญี่ปุ่น” ขอยกตัวอย่างแนวโน้มนักศึกษาไทยที่ได้ทุนไปเรียนปริญญาโทหรือเอก ทางด้านภาษาญี่ปุ่นที่ประเทศญี่ปุ่น พอเรียนสำเร็จจบจากญี่ปุ่น กลับไปเมืองไทยแทนที่จะเป็นอาจารย์สอนภาษาญี่ปุ่น แต่กลับไปทำงานเป็นเลขานุการหรือเป็นล่ามให้กับบริษัทญี่ปุ่นซึ่งความรู้ที่เรียนเป็นอาจารย์กับทำงานบริษัทแทบจะเรียกได้ว่าไม่เกี่ยวข้องกันเลย ถ้าอยากจะเรียนเป็นล่ามหรือเป็นเลขานุการจริงๆ ก็น่าจะไปเรียนต่อโรงเรียนที่สอนเกี่ยวกับทางด้านเลขานุการไม่ดีกว่าหรือ มาทนเรียนอะไรกับวิธีการสอนภาษาญี่ปุ่นหรือการจัดหลักสูตรไปทำไม เพราะกลับไปเมืองไทยก็ไม่ได้ใช้ เสียเวลาและเสียดายทุนรัฐบาลญี่ปุ่นที่ได้รับ แต่ในขณะเดียวกันก็เห็นใจและเข้าใจดีว่านักศึกษาบางคนเรียนจบกลับไปอยากเป็นอาจารย์ แต่มหาวิทยาลัยในบ้านเรากลับไม่มีตำแหน่งให้ แถมเงินเดือนข้าราชการก็น้อยมาก ถ้าไม่ใช่ใจรักจริงๆก็คงไม่มีใครอยากจะเป็นอาจารย์สอนหนังสือก็ว่าได้ […]

ใครอยากรู้สาเหตุ—โรคขาดวิตามิน “ส” (1)

โรคขาดวิตามิน “ส” ดิฉันมั่นใจว่า แทบทุกคนที่ผ่านการศึกษาและเรียนจบจากมหาวิทยาลัยในบ้านเรา แทบทุกคนคงจะเคยพูดกับเพื่อนๆหรือเวลาที่พูดถึงสมัยที่เราเรียนในรั้วมหาวิทยาลัย สมัยที่เราเป็นนักเรียน และนักศึกษา เราทุกคนรู้ดีว่า ปัญหาการศึกษาในบ้านเรา ยังต้องพัฒนาและปรับปรุงอีกมาก เราไม่เพียงแต่ขาดบุคลากรที่มีคุณสมบัติ ขาดวิธีการสอนที่ดีมีประสิทธิภทพและขาดอุปกรณ์การสอนที่ทันสมัย ตลอดจนปัญหาต่างๆอีกมากมาย บทความนี้เขียนเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน ปี ค.ศ. 2001 หรือเมื่อ 18 ปี ที่แล้ว ก่อนที่ดิฉันจะขอเกษียณตัวเองลาออกจากการเป็นข้าราชการประจำญี่ปุ่นและเป็นอาจารย์สอนในมหาวิทยาลัยในญี่ปุ่น อย่างเป็นทางการในวันที่ 1 ตุลาคมปี ค.ศ. 2002 บทความนี้ อาจจะเป็นบทความที่เขียนขึ้นด้วยความรู้สึกที่ดิฉันเองต้องยอมรับว่า ผิดหวังกับตัวเองในฐานะที่เป็นเรือจ้างที่ไม่อาจทำอะไรในการเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษาของประเทศไทยได้เหมือนที่เคยตั้งความหวังไว้ เพราะระบบการเรียนการสอนในบ้านเรา ยังเป็นระบบการสอน ที่ไม่สอนให้นักเรียน นักศึกษารู้จักคิดเอง […]