生き甲斐 อิคิงะอิ คุณค่าของการมีชีวิต (จบ)

อิคิงะอิ ไม่ใช่สิ่งที่เราฝึกได้ แต่อิคะงะอิ เป็นสิ่งที่คนๆนั้นจะต้องแสวงหา ในอีกนัยหนึ่ง อิคะงะอิ นอกจากจะหมายถึงการรู้คุณค่าของชีวิตที่ตัวเองมีอยู่ ในขณะเดียวกัน อิคิงะอิ ก็ไม่ต่างอะไรกับ “จุดมุ่งหมายของชีวิต” ที่ทุกคนอาจจะหาเจอได้อย่างง่ายดาย แต่บางคนทั้งชีวิตอาจจะหาไม่เจอ หรือ ไม่มีอะคิงะอิก็ได้ ดังนั้น การที่ใครคนใดคนหนึ่งมี อิคะงะอิ ถือว่า โชคดี เพราะอิคิงะอิ จะเป็นเหมือน “เข็มทิศที่พาคนๆนั้นไปสู่เป้าหมายหรือ จุดมุ่งหมายของชีวิตที่ตัวเองต้องการก็ได้” เมื่อเป็นเช่นนั้น อิคิงะอิ จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่จะเปลี่ยนแปลงก็ได้ตามเวลาและตามอายุก็ได้ เช่น หนุ่มสาว หรือคนส่วนใหญ่อยากและดิ้นรนที่จะเข้าไปทำงานในบริษัทหรือองค์กรใหญ่ๆ […]

生き甲斐 อิคิงะอิ คุณค่าของการมีชีวิต (5)

อีกเรื่องที่เกี่ยวกับ อิคิงะอิ อย่างมากก็คือ การที่คนญี่ปุ่นให้ความสนใจและใส่ใจกับปัจจุบันที่คนญี่ปุ่นมีชีวิตอยู่ หรือ “present moment” ในภาษาอังกฤษ จึงไม่แปลกที่ไปญี่ปุ่นใหม่ๆ คนญี่ปุ่นพอเจอหน้ากัน มักจะถามอีกฝ่ายว่า งานยุ่งมั้ย  จะไม่มีใครตอบว่า ไม่ยุ่ง หรือ สบายๆ วันๆไม่ได้ทำอะไรแบบคนไทยบางคน ที่มีค่านิยมว่า คนมีเงิน ไม่ต้องทำอะไรก็ได้ หรือมีเงินมีทองเมื่อไร จะได้ไม่ต้องทำงานหนัก คนญี่ปุ่นจะทำตัวให้ยุ่งกับการทำอะไรมากมายที่ตัวเองชอบ บางคนทำงานหนักทุกวัน แต่ก็ยังหาเวลาไปเรียนจัดดอกไม้ ไปเรียนโนห์ หรือบางคนก็ไปเรียนทำอาหารไทย เป็นต้น เพราะเป็นการเปลี่ยนบรรยากาศ ได้รู้จักเพื่อน […]

生き甲斐 อิคิงะอิ คุณค่าของการมีชีวิต (4)

หลังจากที่เขียนเรื่องเกี่ยวกับ 生き甲斐 อิคิงะอิ ตามที่มี 10  ข้อ แต่ในที่นี้ ขอนุญาตเขียนรวมเพื่อให้เห็นภาพกว้างๆของ อิคิงะอิ ในที่นี้ สิ่งที่ประทับใจอย่างมาก และสงสัยตั้งแต่ตอนไปญี่ปุ่นใหม่ๆก็คือ ตั้งแต่สมัยที่ไปเรียนญี่ปุ่นใหม่ๆ หน้าร้อน เราจะพากันไปไฮกิ้ง ไม่ไปกับเพื่อน ทางมหาวิทยาลัย ก็จะมีเงินสนับสนุนให้ทางมหาวิทยาลัย พานักศึกษาที่ได้รับทุนรัฐบาลญี่ปุ่น หรือไม่ก็ให้นักศึกษาทุนส่วนตัวให้ ร่วมเดินทางไปท่องเที่ยวพักผ่อนตามแหล่งธรรมชาติต่างๆ ที่ทางมหาวิทยาลัยพาไป เที่ยวด้วยราคาถูกเพราะมีเงินสนับสนุนจากทางรัฐบาล เช่น ไปปีน ไปเที่ยวหมู่บ้าน หรือไม่ก็ไปเที่ยวตามต่างจังหวัด เพื่อไปเที่ยวชมพิพิทธภัณฑ์ หรือ สถานที่สาธิตการทำเส้นอุดงหรือเส้นโซะบะให้ดู […]

生き甲斐 อิคิงะอิ คุณค่าของการมีชีวิต (3)

ขอเอาเรื่องที่คนเขียนเกี่ยวกับ อิคิงะอิ ที่โพสมาให้อ่าน Stay active; don’t retire กระตือรือร้นกับชีวิตแบบไม่มีวันเกษียณ ขอยกตัวอยางตัวเองที่ ไม่เห็นด้วยว่า ทำไมคนเราต้องมีเกษียณด้วย เรื่องการ เกษียณ จึงเป็นเหมือนการยัดเยียดจากสังคม ที่กำหนดว่า เราทุกคนทำงานแล้วต้องเกษียณเมื่ออายุ 60หรือ 65 ปี  ตามที่เราเห็นๆกัน บางคนเกษียณแล้วอาจจะแข็งแรงกว่าคนที่ยังไม่ได้เกษียณ แต่ตัวเอง เนื่องจากไม่สนใจ หรือให้ความสำคัญกับเรื่อง เกษียณ ก็เลยเกษียณ ตัวเอง เมื่ออายุ หา 51 […]

japanese house at Tokyo Edo 2013

生き甲斐 อิคิงะอิ คุณค่าของการมีชีวิต (2)

จากการดูหนังสารคดีที่ไปถ่ายทำคุณยาย ทซิบะ แม้แต่ตอนนี้ ยังจำชื่อ ยายได้แม่นยำด้วยความประทับใจ ตั้งแต่เมื่อสี่สิบหกปีที่แล้ว เพราะยายทซิบะ อายุเกือบแปดสิบปี ตื่นแต่เช้า หลังงอ ตัวเล็กๆ แต่ยายทซิบะ จะลุกขึ้นมาดูแลสวนผักที่ยายปลูกไว้ ยายทซิบะ จะตื่นแต่เช้า ตอนตีสี่ ถามว่าทำไมต้องรีบตื่นมาแต่เช้า ยายตอบว่า มีความรู้สึกที่ดีที่ได้ตื่นก่อนคนอื่นในบ้าน ในขณะที่คนอื่นยังนอนหลับอยู่ ทำให้รู้สึกว่า ชีวิตแต่ละวัน มีโอกาสทำอะไรได้มากกว่าคนอื่น ทั้งที่ยายไม่ต้องตื่นขึ้นมาก็ได้ แต่เพราะยายเห็นจากการดูหนังสารคดีที่ไปถ่ายทำคุณยาย ทซิบะ แม้แต่ตอนนี้ ยังจำชื่อ ยายได้แม่นยำด้วยความประทับใจ ตั้งแต่เมื่อสี่สิบหกปีที่แล้ว […]

autumn in Tokyo dec2013 500pt

生き甲斐 อิคิงะอิ คุณค่าของการมีชีวิต (1)

สวัสดีค่ะ ทุกคนที่แวะเข้ามาในโรงเรียนเด็กวัดปรียา ขอแวะเข้ามาทำการบ้านที่อยากจะแบ่งปัน เรื่อง 生き甲斐 หรือ อิคิงะอิ มี 4 พยางค์  ก่อนที่จะเขียนเกี่ยวกับเรื่องนี้ ขอเขียนให้เข้าใจร่วมกัน กับที่มาที่ไปของ คำว่า生き甲斐 หรือ อิคิงะอิ ก่อน เพื่อจะได้เข้าใจง่ายขึ้น ที่คนส่งมาให้อ่าน คนไทยจะเขียนทับเป็นภาษาไทยว่า  IKIGAI (อิคิไก)  ขอเขียนให้คนไทยที่ไม่ได้เรียนหรือไม่รู้ภาษาญี่ปุ่นทราบว่า ในภาษาญี่ปุ่น ไม่มีเสียง  ที่ออกเสียงเป็น  ก  เหมือนในภาษาไทย และคำนี้ออกเสียงที่ถูกต้องคำนี้ จะมีทั้งหมด […]

อนุทินรัก สมัยเฮอังของญี่ปุ่น (ตอนจบ)

ศาสนาพุทธนิกายเทนดะอิ และชินงง กล่าวว่า “ผู้หญิงต้องทนทรมานกับบาปดั้งเดิมและอุปสรรคกีดขวาง 5 ประการ (โงะโซ) ซึงกีดขวางทำให้ผู้หญิงไม่อาจหลุดพ้นจากบ่วงกรรม และไปเกิดใหม่ได้ สิ่งที่ผู้หญิงพอจะมีหวังก็คือ การไปเกิดใหม่เป็นผู้ชายเท่านั้น“ ( “Women in Changing Japan, pp.3,5,7.) ทางด้านศาสนา ผู้หญิงถูกดูถูกกดขี่เห็นว่าเป็นสิ่งที่เลวทรามที่ทำให้ผู้ชายไม่อาจไปเกิดใหม่ แม้ว่าใน พระราชบัญญัติไทโฮ ปี ค.ศ. 70 และพระราชบัญญัติโยโรในปี ค. ศ.718 จะมีการระบุห้ามสามี มีภรรยา (ถูกต้องตามกฏหมาย) ได้เกินหนึ่งคน และผู้หญิงยังได้รับการคุ้มครองทางด้านสิทธิจากกฏหมายในสมัยนั้น […]

อนุทินรัก สมัยเฮอังของญี่ปุ่น (6)

แต่สำหรับผู้เขียน “อนุทิน คะเงะโร”นั้น เธอมีความแตกต่างจากผู้หญิงอื่นอย่างเด่นชัดที่ว่า เธอไม่พอใจ ในสภาพชีวิตและการแต่งงานของเธอ เธอจึงเขียนความรู้สึกที่เธอไม่พอใจต่างๆในอนุทินของเธอ ซึ่งคิดว่าชีวิตของผู้หญิงคนอื่นๆในสมัยนั้น ก็คงไม่ได้แตกต่างจากเธอมากนัก เพียงแต่ว่า ผู้หญิงคนอื่นไม่ได้กล่าวถึงจุดเหล่านี้อย่างเป็นรูปธรรมมากมายเท่าเธอ ซึ่งอาจจะเป็นผลจากความรู้สึกส่วนตัวของเธอเองที่ว่า เธอถูกพ่อแม่บีบบังคับให้แต่งงานกับชายที่เธอไม่ชอบ ไม่ได้รัก และทำให้เธอมีบทบาทจำกัดเพียงแค่อยู่แต่ในที่พักของเธอเองเท่านั้น จึงทำให้ความรู้สึกที่เธอเขียนในอนุทินเต็มไปด้วยความเศร้า และเกลียดชังชีวิตของเธอเอง ถ้าจะพูดถึงจุดนี้ ศาสนาพุทธและลัทธิขงจื้อก็มีส่วนทำให้ฐานะของผู้หญิงในสมัยเฮอังด้อยกว่าผู้ชายอย่างมากทีเดียว ความนึกคิดของขงจื้อเกี่ยวกับฐานะที่ต่ำต้อยของผู้หญิงมีบันทึกใน “ชิทซึเคียว”(ข้ออ้าง 7 ประการ) ที่บันทึกไว้ว่า ผู้ชายขอหย่ากับผู้หญิงได้ โดยถือว่าเป็นส่วนหนึ่งในบทบัญญัติสมัยศตวรรษที่ 8 และมีผลใช้ในพระราชบัญญัติไทโฮและเรื่อยมา ข้ออ้าง 7 […]

อนุทินรัก สมัยเฮอังของญี่ปุ่น (5)

สถานภาพของผู้หญิงในสมัยเฮอัง จาก อนุทิน คะเงะโร ภาพพจนของผู้หญิงญี่ปุ่น ที่ห่อหุ้มตัวเองในชุดกิโมโนที่ทอด้วยผ้าไหมอย่างดี หลากสี หลายชั้น ที่ทอด้วยไหมและสีสันที่สวยงาม กว่าจะออกมาเป็นกิโมโนะ ให้คนได้ใส่ เพียงแค่เดินผ่านก็อดทึ่งในความสวยงามที่แปลกตา ประณีต ละเอียด ด้วยสีสันที่เลือกเฟ้น เป็นความสวยงามที่มีทั้งความสง่างาม ทั้งหรูหรา แม้กิโมโน ราคาแพงๆอาจจะปักด้วยดิ้นทองก็ตาม แต่ก็เป็นความสวยงามที่ไม่ได้ฉูดฉาด หรือใช้สีฉาบฉวย แต่เป็นความสวยงามที่มีความวิจิตร พิสดาร ไม่อาจจะบรรยายเป็นคำพูดได้ แต่เป็นที่น่าเสียดายที่ว่า นับวันคนญี่ปุ่นที่จะใส่ชุดกิโมโนให้เห็นเหมือนเมื่อสี่สิบปีก่อน ยิ่งวันยิ่งมีให้เห็นน้อยลงทุกที ภาพพจน์ของผู้หญิงญี่ปุ่นในสมัยโบราณที่ห่อหุ้มด้วยชุดกิโมโน และสถานภาพทางสังคมของผู้หญิงญี่ปุ่นในอดีต หรือแม้แต่ปัจจุบันก็ยังเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์ของคนทั่วไป […]

อนุทินรัก สมัยเฮอังของญี่ปุ่น (4)

ก่อนที่ดิฉันจะอ่านหนังสือเล่มนี้ ขนาดชื่อ เรื่อง อนุทิน คะเงะโร ดิฉันยังมืดแปดด้านไม่รู้ว่าแปลว่าอะไร มีและความหมายอะไร หนังสืออนุทินเล่มนี้ แปลมานานอ่านมาตั้งแต่สมัยไปเรียนที่อเมริกา ใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า ‘The Gossamer Years’ แปลโดย Edward Seidensticker จากนั้นก็มีหลายเล่มที่แปลออกมาใหม่ แต่เล่มที่อ่านคือเล่มที่แปลโดย ไซเดนสติกเกอร์ เพราะฉบับภาษาญี่ปุ่น คงไม่มีใครอ่านได้ แม้แต่คนญี่ปุ่นปัจจุบัน เพราะเป็นภาษาเก่าดั้งเดิมในสมัยเฮอัง คะเงะโร นิคคิ คะเงะโร นิคคิ หรือ อนุทิน คะเงะโร […]