S__33194012

Ikigai ของญี่ปุ่น ปูชนียบุคคลของญี่ปุ่น (ตอนจบ)

ปูชนียบุคคล คนแรก คือโทโยโซ อะระคะวะ อายุ 87 ปี มีอาชีพปั้นชามที่ใช้ในพิธีดื่มน้ำชาของญี่ปุ่น ซึ่งแต่ดั้งเดิมพิธีดื่มน้ำชานั้น ญี่ปุ่นรับมาจากจีน และเริ่มมานิยมกันมากในสมัย มุโระมะทซิ (ค. ศ.1336-1573 ) โดยที่การดื่มน้ำชาแบบมีพิธีรีตรองมากมายแบบปัจจุบันนั้น มีกำเนิดมาจากศาสนา เซน โดยที่พระในศาสนาเซนจะนั่งเข้าพิธีฝึกสมาธิเป็นเวลาหลายๆชั่วโมงโดยไม่ให้รู้สึกง่วง แต่ต่อมาพิธีดื่มน้ำชาก็มีการพัฒนาตัวเองมาใช้เป็นของคู่กับสังคมญี่ปุ่นที่ต้องมีการร่ำเรียน ตั้งแต่ท่าทาง อากัปกริยา การวางมือ การตักชา การแกว่งชา และการเลือกสรรถ้วยชาให้เข้ากับฤดูและพิธีในแต่ละครั้ง ตลอดจนมารยาทที่สำรวมของผู้เข้าพิธี ล้วนแล้วแต่มีกฏกเกณฑ์บังคับอย่างเคร่งครัด และต้องใช้เวลาเรียนหลายปีกว่าจะเข้าซึ้งถึงแก่นแท้ของคุณค่าของมัน แม้ว่าจุดประสงค์ของการดื่มน้ำชาจะถูกดัดแปลงตามกาลเวลาก็ตามแต่ความสวยงามอย่าง […]

ajisai 3 august272013

Ikigai ของคนญี่ปุ่น–ปูชนียบุคคลของญี่ปุ่น (1)

สวัสดีเพื่อนๆทุกคน วันนี้เป็น วัน ‘สุข’ มีความสุขกับการนั่งขีดเขียน เก็บ กักตัวเองอย่างเต็มใจเพื่อ ตัวเอง เพื่อสังคม และชาติของเราเอง บทความที่จะอ่านกันนี้ เขียนเมื่อ 6-06-2017 ในเว็บไซด์ของ วินทร์ เลี้ยววารินทร์ ศิลปินแห่งชาติสองสมัย มาแล้ว เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2017 มีโอกาสแวะเข้าไปคุยกับคุณวินทร์ ในหัวข้อ “แวะเข้ามาคุย” สืบเนื่องจากการอ่าน เหตุผลที่ตื่นขึ้นมาในตอนเช้า ที่คุณ วินทร์ เขียนไว้น่าสนใจมาก […]

ikebana 1 2013

ด้านหน้า และ ด้านหลัง ของคนญี่ปุ่น

24-08-2011 ด้านหน้า และ ด้านหลัง ของคนญี่ปุ่น สวัสดีค่ะ นักเรียนโรงเรียนเด็กวัดปรียาทุกคน ขอขอบคุณทุกท่านที่แวะเข้ามาแสวงหาความรู้เล็กๆน้อยๆเกี่ยวกับญี่ปุ่นและเรื่องต่างๆที่ดิฉันคิดว่าน่าสนใจ ก็จะพยายามสละเวลามาโพสให้อ่านกัน ใน โรงเรียนเด็กวัดปรียา หรือ เทะระโคะยะ เขียนโดย ปรียา อิงคาภิรมย์ ขออนุญาตเอาความคิดเห็นที่นักเรียนในเว็บไซด์ของโรงเรียนเด็กวัดปรียา และอีเมลที่เขียนมาถามส่วนตัวหลายคน เพราะไม่เข้าใจ และอาจจะงงกับการแสดงออกของคนญี่ปุ่น ดิฉันขอนำเอาเนื้อหาที่เขียนใน “ญี่ปุ่น: บทเรียนหลังคราบน้ำตา”  ในเรื่องหน้ากากทางสังคมของคนญี่ปุ่นมาให้อ่านกัน ในภาษาญี่ปุ่น คำว่า โอะโมะเตะ 表  “กาย หรือภายนอก” […]

125087

ขอถามความในใจ ริคิว (จบ)

แม้จะรู้ว่าเป็นวันสุดท้ายก็ตาม ฉากสำคัญอีกฉากหนึ่งในหนังที่สร้างได้ประทับใจมากอีกฉากก็คือ ฉากที่ ฮิเดะโยะไปงานเทศกาลพิธีการชงชาที่เขาให้จัดขึ้น เขาได้เห็นผู้คนมากมาย เขาตกใจมากเมื่อเห็น ชาวบ้านต่างพากันไปแย่งดูพิธีชงชาของพระริคิว ฉากที่ฮิเดะโยะชิ ไปเห็นสภาพความเป็นจริงและความยิ่งใหญ่ของพระริคิว ผู้ซึ่งครั้งหนึ่งพระริคิวเคยช่วยชีวิตของเขาไว้ จากการถูกประหารชีวิตโดยโอะดะ ฮิเดะโยะชิย่อมเคารพและนับถือพระริคิว แต่เมื่อกาลเวลาเปลี่ยนไป ความเป็นตัวตนของพระริคิวนั้น ยิ่งวันยิ่งใหญ่และมีอำนาจ แข่งบารมีกับ         ฮิเดะโยะชิ และยิ่งวันพระริคิว ก็เป็นที่รู้จักของคนมากขึ้นทุกที ขนาดที่ทางวัดและประชาชนร่วมกันสร้างรูปปั้นให้พระริคิวเป็นที่ระลึก พอฮิเดะโยะชิไปเห็นรูปปั้นของพระริคิวที่ยืนอยู่ และมองลงมาข้างล่างในวัด ฮิเดะโยะชิเกิด ความรู้สึกหวาดกลัวว่า ถ้าเขาปล่อยทิ้งไว้อย่างนี้ สักวันพระริคิวจะยิ่งใหญ่เกินกว่าที่เขาจะควบคุมได้ ความรู้สึกอิจฉาคงเป็นอารมณ์ความรู้สึกที่เกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังนั้น พอฮิเดะโยะชิไปถึงสถานที่ที่พระริคิว กำลังสาธิตพิธีการชงชา […]

images

ขอถามความในใจ ริคิว(3)

คิดถึงอดีตสมัยเด็ก พอพระริคิวออกไปแล้ว ฮิเดะโยะชิ นั่งมองข้าวเดือยในชาม และบ๊วยเค็มดอง (umeboshi)หนึ่งลูกที่พระ   ริคิวให้มา แล้วก็ยกชามข้าวเดือยขึ้นพลุ้ยกินด้วยความเอร็ดอร่อย จนหมดเกลี้ยง หลังจากที่ ฮิเดะโยะชิกินข้าวเสร็จแล้ว พระริคิวก็เข้าไปนั่งในห้องพิธีชงชา โดยที่พระริคิวนั่งตรงข้ามกับ    ฮิเดะโยะชิ …. ฮิเดะโยะชิถามพระริคิวว่า “ข้าวเดือยที่ยกมาให้กิน ท่านคงเห็นว่า ข้าฯมีกำเนิดมาจากตระกูลชาวนาที่ต่ำต้อย ยากจนใช่ไหม” หลังจากถามคำถามพระริคิวแล้ว ฮิเดะโยะชิก็ยังอยู่ในสภาพอารมณ์ที่ว่า ข้าวเดือยที่พระริคิวให้เขากินชามนั้น ทำให้เขาหวนระลึกถึงสมัยตอนที่เขาเป็นเด็กยากจน ฮิเดะโยะชิ เล่าให้พระริคิวฟังว่า “ตอนที่ข้าฯยังเป็นเด็ก แม้ว่าครอบครัวจะยากจน แต่เราก็มีชีวิตสบาย พอตกกลางคืน […]

bashoo no ki

กวีชื่อดัง มะทซึโอะ บะโช 芭蕉松尾 (จบ

จากบทกวีนี้ เราคงจะเห็นได้ว่า เขามีความสัมพันธ์ทางด้านจิตใจที่แน่นแฟ้น ตลอดจนความรู้สึกร่วมกับต้นกล้วยซึ่งปลูกไว้หน้ากระท่อมของเขา คงเป็นเสมือนเพื่อนคนเดียวของเขาในคืนฝนตก คนที่ไปมาหาสู่เขา ส่วนใหญ่คงจะมองเห็นต้นกล้วย เพราะปลูกสูงโด่เด่อยู่หน้ากระท่อม คนที่ไปมาหาสู่เขาคงมองว่า ต้นกล้วยนั้นก็คงเป็นเพียงต้นกล้วยธรรมดาต้นหนึ่งเท่านั้น บางคนอาจจะเห็นความผูกพันที่เขามีต่อต้นกล้วยที่ปลูกหน้ากระท่อมของเขาว่าคงไม่ใช่ต้นกล้วยธรรมดา หลังจากที่เขาย้ายเข้าไปอยู่ในกระท่อมหลังนั้น คนที่ไปมาหาสู่บะโช จะเรียกว่า ‘กระท่อม’แต่พอเห็นว่าบะโชมีความผูกพัน และรักต้นกล้วยต้นนั้นอย่างมาก คนที่ไปมาหาสู่ก็เลยตั้งชื่อกระท่อมหรือบ้านพักของเขา เวลาที่พูดถึงกระท่อมของเขาว่า  บะโช 芭蕉ばしょう หรือ ‘ต้นกล้วย’ จากนั้นมา คนที่ไปมาหาสู่แทนที่จะเรียกว่า ‘กระท่อม’กลับเปลี่ยนไปใช้ชื่ออาจารย์ที่สอนบทกวีให้พวกเขาว่า ‘อาจารย์ บะโช’หรือ ‘อาจารย์ต้นกล้วย’ นั่นเอง ซึ่งบะโช เองก็ไม่ปฏิเสธเวลาที่คนเรียกเขาจากชื่อเล่นนี้ เพราะตัวเขาเองก็มีใจรักผูกพันกับต้นกล้วยต้นนั้นอย่างมาก จากนั้นมาชื่อ  บะโช 芭蕉ばしょう  จึงเป็นไม่ใช่เป็นเพียงชื่อของ กระท่อมที่มีต้นกล้วยเท่านั้น แต่ยังเป็นชื่อเล่นของเขาอีกด้วย […]

กวีชื่อดัง มะทซึโอะ บะโช 芭蕉松尾 (1) 

สวัสดีค่ะเด็กวัดโรงเรียนปรียาทุกคน ตามคำเรียกร้องจากนักศึกษาที่เรียนวรรณคดีญี่ปุ่น เขียนมาบอกว่า อยากรู้ว่า บะโช มีความเป็นมาอย่างไร ดิฉันเขียนเรื่องนี้ให้นักเรียนที่อยากรู้เรื่องไฮคุและเรื่องบะโชอ่านเมื่อสิบปีมาแล้ว โดยส่วนตัวแล้ว ไม่มีความสามารถในการแต่งไฮคุ แต่ชอบบทกวี และสุภาษิตต่างๆ วันนี้ เลยไปเรียบเรียงใหม่ และเอามาให้ทุกคนในเว็บนี้ ที่อาจมีคนที่มีความสามารถทางด้านการแต่งโคลง กลอน ได้อ่านเรื่องเกี่ยวกับ ความเป็นมาของชื่อกวีเอกญี่ปุ่น  ถือว่าเป็นเกร็ดความรู้เล็กๆน้อยๆที่มาแบ่งปันกัน ————————– ถ้าพูดถึง 俳句 ไฮคุ ของญี่ปุ่นใครๆ ก็คงต้องยกให้กวีชื่อดัง มะทซึโอะ บะโช 芭蕉松尾  บะโช เกิดใน ปี ค.ศ.1644 แถวอุเอะโนะ ในจังหวัด […]

Hachi cover

หมาฮะทซิ ผู้ซื่อสัตย Hachiko (1)

สวัสดีค่ะทุกคนที่แวะเข้ามาในโรงเรียนเด็กวัดปรียา ภาพรูปปั้นหมาหรือ  ฮะทซิโค ที่สถานีรถไฟ ชิบะยุ ในกรุงโตเกียว วันนี้ ขอนำเรื่องราวประทับใจที่ดิฉันรู้ ตั้งแต่สมัยไปเรียนต่อที่ญี่ปุ่นให้อ่านกัน จงไปขุดเอาบทความเก่าๆที่เคยเขียนในเว็บเก่าหลายปีมาแล้วมาให้อ่านกัน เพราะวันก่อนเพิ่งจะมีโอกาสดู ดีวีดี ของหนังเรื่องนี้ หมาฮะทซิของญี่ปุ่น ซึ่งฉายไปหลายปีแล้ว แสดงโดย Robert Gere ชื่อ” Hachi: a Dog’s tale” ดูแล้วประทับใจมาก คล้ายๆกับหนังเรื่อง หมาชื่อ แลซซี่ ที่ดูได้ดูดี ไม่เคยเบื่อ เลยอดเอามาให้อ่านกันไม่ได้ คิดว่าส่วนใหญ่คนที่สนใจเรื่องญี่ปุ่นจะรู้เรื่องนี้ […]

japanese house at Tokyo Edo 2013

ขอถามความในใจ ริคิว (จบ)

  เนื้อหาของหนังเรื่องนี้ จึงไม่ใช่เรื่องที่จะเข้าใจได้ง่ายนัก เพราะผู้ดูจะต้องรู้ประวัติความเป็นมา และต้องรู้ถึงเบื้องหลังความสัมพันธ์ที่เริ่มระหองระแหงต่างๆที่เกิดขึ้น ระหว่าง ฮิเดะโยะชิ และริคิว ซึ่งมีบันทึกในประวัติศาสตร์อีกด้วย เป็นเรื่องธรรมด าเมื่อสร้างเป็นหนังอิงประวัติศาสตร์ ย่อมมีการดัดแปลง แต่งเติมเนื้อหาให้สมกับเป็นหนัง เพื่อความเพลิดเพลินแก่ผู้ชม แต่ความจริงในประวัติศาสตร์ที่บันทึกไว้และในหนังที่สร้างออกมาเหมือนกัน ก็คือ ริคิว ได้รับคำสั่ง จากฮิเดะโยะชิให้ฆ่าตัวตาย ด้วยการคว้านท้อง จากบันทึกในประวัติศาสตร์ วันที่ 28 กุมภาพันธ์ เช้าวันนั้นฟ้าร้องและอากาศแย่มาก แต่ฮิเดะโยะชิ ก็ยังส่งคนนำสารให้ไปบอกริคิวว่า เขาได้รับคำสั่งจาก ฮิเดะโยะชิให้ ริคิว  […]

rikyuu

ขอถามความในใจ ริคิว (4)

ความเร้นลับเกี่ยวกับ “ความงาม” ของริคิว จากหนังเรื่องนี้ เมื่อพูดถึง “ความงาม” ผู้ชมจะเห็นได้ชัดถึงความรัก ความลุ่มหลงหรือหลงใหลใน “ความงาม” ที่ ริคิว สร้างขึ้นจากจินตนาการ ความรัก ความหลงใหล และการเสาะแสวงหา “ความงาม”  ที่เขาต้องการไขว่คว้ามาให้ได้ไม่มีวันสิ้นสุด นับตั้งแต่เขายังเป็นวัยหนุ่ม แม้จนวันสุดท้ายของชีวิตของริคิว ริคิว ไม่เกรงกลัวและไม่ยอมก้มหัวให้ใครเมื่อเป็นเรื่อง “ความงาม” แม้แต่ นักรบผู้ยิ่งใหญ่ โอะดะ ที่ให้การสนับสนุน ริคิว มาตั้งแต่ตอนที่เขาเป็นหนุ่ม “ความงาม”  ที่เขาหลงใหลอย่างมากและลึกซึ้งเกินกว่าที่คนจะเข้าใจได้ […]